Board games, προοίμιο

Είπα να μην ξεκινήσω από το παρελθόν όπου, κατά την απουσία των υπολογιστών, οι επιλογές ήταν περιορισμένες σε, χμ… οτιδήποτε δεν ήταν υπολογιστής. Μόνο περιορισμένες δεν ήταν αλλά τέλος πάντων. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι το σήμερα και το τι μπορεί να κάνει κανείς για να επενδύσει το χρόνο του σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες με τους φίλους του.

Από το δημοτικό, εικάζω, κάθε παιδί είχε και έχει την ευκαιρία να διασκεδάσει με την παρέα του στήνοντας ένα επιτραπέζιο. Σε όλα αυτά τα μαγικά κουτάκια αναγράφεται το χαμηλότερο όριο ηλικίας (προφανώς για να είναι κατανοητό το παιχνίδι σε όλους) αλλά, surprise, δεν υπάρχει ανώτατο όριο. Πράγμα που πολύ απλά μεταφράζεται στο ότι δεν αναγνωρίζει ηλικίες και υπόσχεται διασκέδαση σε οποιονδήποτε πέραν της κατηγορίας του νήπιου.

Υπάρχει φυσικά κόσμος που γοητεύεται απο τα επιτραπέζια και κόσμος που δεν τα βρίσκει τόσο ελκυστικά, προτιμά να ξοδέψει το χρόνο του σε κάτι άλλο. Αυτό δεν έχει να κάνει ούτε με την εξυπνάδα, ούτε με τη σοβαρότητα, ούτε με το βαθμό που επιθυμεί να είναι ανταγωνιστικός. Είναι απλά θέμα κεφιού και διαθέσιμων επιλογών.

Υπάρχουν κι οι Hard-Cores. Βάζω στοίχημα ότι όλοι ξέρουν από έναν τουλάχιστον. Τον/Την γνώρισαν στο σχολείο, στο στρατό, στη φυλακή, κάπου. Κι είναι πάντα πορωμένος, στην πρίζα. Συνήθως κουβαλάει κάποιο επιτραπέζιο πάνω του (travel edition) ή έχει κάποια άκρη ή μυστικό κόλπο, να έχει πρόσβαση σε κάποιο άμεσα. Ακούγεται λίγο επικίνδυνος αλλά σας προτρέπω να ανανεώσετε τις επαφές μαζί του/της κι όσον αφορά τα επιτραπέζια να τον αφήσετε να σας παρασύρει. Αξίζει τον κόπο.

Μια μικρή ιστορική ανασκό(λο)πηση

Αρχαίο Αιγυπτιακό εικοσάεδρο. Awesome.

Τα board games είναι παλιά υπόθεση. Εφευρέθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα με τον πόλεμο ή, για να είμαι λίγο πιο δίκαιος, υπήρξαν από τότε που εφευρέθηκαν τα τραπέζια. Τα ζάρια ήταν γνωστά από την αρχαιότητα, φτιαγμένα από κόκκαλο ή λαξευμένη πέτρα και, αποδεδειγμένα, σπάνια χρειάζονταν πραγματικό τραπέζι (το κατάστρωμα δούλευε μια χαρά). Αλλά είχαν όντως άμεση σχέση με τον πόλεμο ακόμα κι αν οι κανόνες τους έχουν χαθεί στα βάθη των αιώνων. Μέσα από αυτά αντικατοπτρίζονταν οι τακτικές και ο τρόπος σκέψης των πολεμικών ηγετών εφαρμοσμένα πάνω σε κάποιου είδους ταμπλό με τη βοήθεια πιονιών, συμβόλων (tokens) ή/και καρτών.

Μισό λεπτό Ιμχοτέπ, να δω λίγο το ντουβάρι με τις οδηγίες.

Αναφορικά, μερικά από τα πιο παλιά, αναγνωρισμένα επιτραπέζια περιλαμβάνουν:

  • Το Αιγυπτιακό Senet (μεταξύ 3500 και 3100 πχ) του οποίου υπολείμματα βρέθηκαν σε ταφικούς χώρους της Αιγύπτου – σαφώς με ιερογλυφικά.
  • Το βασιλικό παιχνίδι του Ur (2600 πχ) το οποίο εικάζεται ότι παίζεται μέχρι σήμερα στο Ιράκ (ελπίζω όχι η ίδια παρτίδα).
  • Το Weiqi, Igo, ή Baduk στην Κίνα, Ιαπωνία και Κορέα αντίστοιχα είναι κοινό παιχνίδι που έχει επαγγελματίες παίχτες μέχρι και σήμερα. Χρονολογείται από τον 4ο αιώνα πχ.
  • Το Liubo ένα πολύ διαδεδομένο παιχνίδι κατά τη δυναστεία των Han στην Κίνα έχει τις ρίζες του στο 450 πχ περίπου. Έχει πολλές ομοιότητες με το senet καθώς και στα δύο μετακινούνταν πιόνια πάνω σε ορθογώνιο πινάκιο.
  • Τα Tafl games είναι μια ομάδα παιχνιδιών Γερμανικής ή Κέλτικης προέλευσης που παίζονταν ευρέως στην κεντρική Ευρώπη από τον 3ο έως το τέλος του 11ου μχ αιώνα. Δυστυχώς οι κανόνες τους δεν καταγράφηκαν πλήρως και υπάρχουν κενά στη κατανόησή τους.
  • Tο γνωστό σε μας Τάβλι με τη μορφή που την ξέρουμε ξεκίνησε τον 6ο-7ο αιώνα μχ αν και παρόμοια παιχνίδια, πιθανόν πρόγονοί του, έχουν βρεθεί στη Μεσοποταμία και χρονολογούνται γύρω στο 3000 πχ.
  • Το Ινδικό Chaturanga (6ος αιώνας μχ) είναι προφανής πρόγονος του Κινέζικου Xiangqi, του Ιαπωνικού Shogi και του Δυτικού Σκακιού.

Εξάπορτον Αλκιβιάδη, εξάπορτον.

Στην αρχαία Ελλάδα αναφέρονται τουλάχιστον 3 επιτραπέζια: α) Οι Πόλεις, ένα παιχνίδι με πούλια κατά το οποίο ο σκοπός είναι να στριμώξεις το/τα πούλια του αντιπάλου, β) ο Διαγραμμισμός επίσης με πούλια που πιθανολογείται ως πρόγονος της Ντάμας και γ) ακόμα ένα με άγνωστο σε μας όνομα αλλά που οι ειδικοί μελετητές συμφώνησαν να το βαφτίσουν Πέντε Γραμμαί. Το τελευταίο έχει φτάσει σ’ ένα πολύ καλό στάδιο αναγνώρισης των κανόνων και υπάρχει η τάση να το αναβιώσουν.

– alea jacta est – Μόλις μπότσαρες Οβίδιε

Στην αρχαία Ρώμη είχαν πολλά επιτραπέζια γιατί, ως αυτοκρατορία, είχαν πολύ ελεύθερο χρόνο. Πως περνούσαν το χρόνο τους λοιπόν όταν χόρταιναν τα λιοντάρια; Το Nine men’s Morris ένα παιχνίδι που άνθισε στη Βικτωριανή Αγγλία μπουσούλησε για πρώτη φορά στην Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Ludus Latrunculorum ή Latrunculi ήταν η εξέλιξη του ελληνικού Πόλεις σε revised edition και νέο εξώφυλλο. Άλλο ένα γνωστο που θύμιζε το σημερινό φιδάκι ήταν το Hounds and Jackals το οποίο όμως είχε ρίζες στην αρχαία Αίγυπτο. Υπήρχαν και παιχνίδια αποκλειστικά και μόνο με ζάρια, το πιο φημισμένο απ’ αυτά το Tesserae.

Η ιστορία μου είναι αδιάφορη, τώρα τι κάνουμε;

Ακόμα κι αν κάποιος ήθελε τα παραπάνω παιχνίδια, είμαι πεπεισμένος ότι είναι δυσεύρετα εκτός κι αν συχνάζει σε ανασκαφές. Αν μιλάγαμε περίπου 15 χρόνια πριν, οι επιλογές ήταν όντως περιορισμένες. Στα τοπικά βιβλιοπωλεία και παιχνιδάδικα οι τίτλοι των επιτραπέζιων ήταν λιγότεροι από χορτοφάγους σε σουβλατζίδικο, χρειαζόσουν οπωσδήποτε εξεζητημένο κατάστημα (μόνο για μυημένους) για ν’ανοίξουν τα μάτια σου. Τώρα όμως με μεγάλη μου χαρά διαπίστωσα ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει. Μεγάλη ποικιλία τίτλων είναι διαθέσιμη σε πολυκαταστήματα, παιχνιδάδικα, βιβλιοπωλεία – ακόμα και σε εκθέσεις βιβλίων μπορεί να τα βρει κανείς. (Ασφαλώς υπάρχουν ακόμα τα εξειδικευμένα μαγαζάκια όπου η ποικιλία είναι ικανή να σε κάνει να κλάψεις, κοτζάμ άντρας). Αλλά καλύτερα να προσεγγίσεις κάποιο φίλο/φίλη που το κάνει αυτό χρόνια και να τον/την ρωτήσεις, σίγουρα έχει να σου προτείνει πολλά. Είπαμε, όλοι ξέρουν έναν τέτοιο.

Από οικονομικής πλευράς, τα επιτραπέζια κοστίζουν από 25 έως 40 ευρώ πάνω κάτω. Υπάρχουν φθηνότερα που δε θα τα συνιστούσα όπως υπάρχουν και ακριβότερα που δε θα τα συνιστούσα επίσης. Αυτά που βρίσκονται στην κατηγορία των 50-80 ευρώ είναι προφανώς καλύτερα αλλά δεν απευθύνονται σε κάποιον που πρόσφατα μπήκε στο παιχνίδι. Προσανατολίζονται σε πιο έμπειρους (καμμένους) παίχτες που είναι έτοιμοι να θυσιάσουν τα πάντα ή αλλιώς μια ολόκληρη μέρα από τη ζωή τους για μια παρτίδα. Yeap, τα ακριβότερα παιχνίδια δεν είναι ότι έχουν πιο ακριβά υλικά, απλώς έχουν φτιαχτεί για εκτεταμένο gameplay που μπορεί να απαιτεί πάνω από ώρα μόνο για το στήσιμο και εκτιμώμενο χρόνο παιχνιδιού 6 με 8 ώρες (που άνετα γίνονται 10, 12, 20). Δεν το κάνει ο καθένας αυτό. Ας παίξουμε στις νορμάλ κατηγορίες γι αρχή.

Εύλογα θα αναρωτηθεί κανείς γιατί να μην πληρώσει ένα 7ευρω για μια καλή ταινία και να περάσει 2 όμορφες ωρίτσες στο σινεμά αντί να δώσει 35 ευρώ για ένα επιτραπέζιο. Αυτός που θα αναρωτηθεί κάτι τέτοιο είναι φυσικά ανόητος και θα τον αντιμετωπίσω με καταιγισμό επιχειρημάτων: α) Προσωπικά θα του πρότεινα να κάνει και τα δύο, δε χρειάζεται να διαλλέξει, β) καμιά ταινία/μπαρ/συναυλία/ότι άλλο θες δε μπορεί εγγυηθεί περισσότερη διασκέδαση από ένα επιτραπέζιο που έχεις δοκιμάσει και σ’ αρέσει, γ) χρειάζεται παρέα, από 2 έως …πολλούς, συνεπώς αν ο καθένας από αυτούς έχει κι ένα παιχνίδι είναι σα να μοιράζεσαι τα έξοδα κάθε φορά και δ) εφόσον δε χάσεις τα περιεχόμενά του σε κάποια θεομηνία, το επιτραπέζιο κρατάει για ΠΑΝΤΑ! ( ε) είσαι καραγκιόζης που κάνεις τέτοιες συγκρίσεις).

Έχω παίξει μια φορά, τα έχω δει όλα

Δε θα μπορούσε να υπάρξει πιο λανθασμένη θεωρία. Δεν είναι μόνο ότι κάθε επιτραπέζιο είναι κι ένας καινούργιος κόσμος αλλά κι ότι υπάρχουν τόσοι πολλοί τύποι επιτραπέζιων ικανοί να προσεγγίσουν και τα πιο περίεργα γούστα που είναι δύσκολο να μη βρεθεί κανένα που να σε ικανοποιεί, ν’ αγγίξει εκείνη την ευαίσθητη χορδή που σε κάνει να συμπεριφέρεσαι αλλόκοτα (ΟΚ, το τελευταίο δε χρειαζόταν). Πρόσφατα συνάντησα κάποιον που δεν πίστευε/καταλάβαινε ότι υπάρχουν παιχνίδια χωρίς ζάρι. Poor soul.

Ε, ναι λοιπόν, υπάρχουν παιχνίδια χωρίς ζάρι. Υπάρχουν καταρχήν τα αντίγραφα τηλεοπτικών παιχνιδιών στο στυλ του “εκατομμυριούχου” που προχωράς όσο απαντάς ερωτήσεις. Υπάρχουν παιχνίδια με κάρτες και μόνο (δε μιλάμε για τράπουλα αλλά δεν την εξαιρούμε κιόλας). Άλλα που συμπληρώνεις κάποιο χάρτη παίρνοντας πόντους. Άλλα αναπτυξιακά, κατάκτησης, δημοπρασιών, περιγραφής, διαδραστικά κλπ κλπ (βάζω πολλά “κλπ” γιατί χρειάζονται και αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα).

Δίπλευρο ζάρι (για όσους δεν έχουν πάνω τους ψιλά)

Το ζάρι δεν είναι απαραίτητο. Αλλά ακόμα και σ’ αυτά τα παιχνίδια που είναι, συχνά έχει μορφή που απέχει πολύ από το γνωστό εξάπλευρο με τα νούμερα 1-6. Μπορεί να να έχει 4, 8, 10, 12 ή και 20 πλευρές. Αντί αριθμών επίσης, μπορεί να έχει σύμβολα/δείκτες για το τι παθαίνεις, πως θα προχωρήσεις ή τι καιρό θα κάνει στις περιπέτειές σου. Οτιδήποτε. Είναι κάτι που δε έχει σύνορα και περιορισμούς.

Χμ, Αυτά έχουν 100 πλευρές.

Αυτό μόνο 20.

Και δε σταματάει εκεί βέβαια. Ένας άλλος τύπος παιχνιδιού σας γλυτώνει από το ψυχολογικό βάρος να ανταγωνιστείτε τους συμπαίχτες σας απλά με το να σας αναγκάσει να συνεργαστείτε. Δεν εννοώ απλή ομαδοποίηση/συμμαχία με κάποιον που πιθανόν μοιράζεστε το κρεβάτι σας ή τα ‘χετε με την αδερφή του. Στα παιχνίδια συνεργασίας ο κακός είναι το παιχνίδι κι αν δε συναργαστούν όλοι με συντονισμένες κινήσεις, χάνουν ταυτόχρονα. Είναι ένας τύπος παιχνιδιού που, αν δεν έχει κάποιο συγκεκριμένο σύστημα πόντων για να καθορίσει έναν νικητή, στο τέλος κερδίζουν όλοι. Neat?

Υπάρχουν παιχνίδια που βγάζουν γέλιο, παιχνίδια που προκαλούν τρόμο, παιχνίδια που θέλουν ιδιαίτερη επιδεξιότητα, παιχνίδια που απαιτούν εκτεταμένη φαντασία. Παιχνίδια για 2 ή άλλα για όσους χωράνε στο τραπέζι. Παιχνίδια με τύχη ή παιχνίδια με στρατηγική. Παιχνίδια ρόλων. Παιχνίδια χωρίς σύνορα (όχι, το τελευταίο δεν είναι επιτραπέζιο). Γενικά υπάρχουν παιχνίδια.

Υπάρχουν παιχνίδια που οι τίτλοι τους να θυμίζουν ταινίες των 80’s?

Φοβάμαι πως ναι.

Υπάρχουν παιχνίδια που δε συνιστούνται όταν υπάρχει pet στο σπίτι?

Ναι αλλά λειτουργεί ανάποδα. Δε συνιστάται το pet στο σπίτι.

Υπάρχουν παιχνίδια με τα οποία μπορώ να εξολοθρεύσω τον αδερφό μου?

Ανοησίες. Ασφαλώς και υπάρχουν. Απλά κάποια θα τα εξετάσουμε για τα υπόλοιπά τους χαρίσματα.

Υπάρχουν παιχνίδια για ψάρια?

Όχι. Υπάρχουν γυάλες για ψάρια ή παιχνίδια με ψάρια. Αναδιατύπωσε την ερώτηση, διαφορετικά μην ξαναμιλήσεις ποτέ.

Υπάρχουν παιχνίδια που να με τραβήξουν τόσο ώστε να διαμορφωθεί όλη μου η προσωπικότητα, να διαταραχτεί η ψυχική μου ισορροπία και να ξυπνήσω μια ανανεωμένη έκδοση του εαυτού μου? κάτι κρυφό, μυστικιστικό και απαγορευμένο? κάτι… Άλλο!!!?

Ναι. Για να είμαι ειλικρινής, όλα τα επιτραπέζια αυτό το σκοπό έχουν. Κάποτε προσπαθούσαν να κυριαρχήσουν στον πλανήτη αλλά αυτό το σχέδιο το παράτησαν όταν κατάλαβαν πόσο πλάκα έχει το άλλο.

Μισό λεπτό, τι είναι το expansion παρακαλώ?

Πολύ καλή κι ευγενική ερώτηση. Expansion είναι συνήθως μια επέκταση ενός ήδη υπάρχοντος τίτλου. Μπορεί να προσθέτει κομμάτια που θα εμπλουτίσουν το ήδη υπάρχον παιχνίδι, να αυξάνει τον αριθμό των παιχτών από 4 σε 5 ή 6 (το πιο συνηθισμένο), να εισάγει εναλλακτικούς κανόνες που να διαφοροποιούν τις διαδικασίες, να δίνει διαφορετικό board κι ίσως άλλα πολλά που να εξαρτώνται από το εκάστοτε τίτλο. Σε κάθε περίπτωση είναι ακριβό σε σχέση με την αρχική τιμή του παιχνιδιού αλλά αξίζει.

Το Revision από την άλλη είναι κάτι διαφορετικό. Είναι μια νέα έκδοση του υπάρχοντος τίτλου που οι κατασκευαστές του αποφάσισαν να εισάγουν ένα νέο σετ κανόνων που το κάνει πιο ισορροπημένο, πιο δίκαιο, πιο ελκυστικό. Πολλές φορές προσθέτει χρήσιμα στοιχεία παιχνιδιού ή υποβιβάζει (νερφάρει) ένα στοιχείο που ήταν πολύ ισχυρό για όποιον το χρησιμοποιούσε στην α’ έκδοση. Στην ουσία, αν σ’ αρέσει το παιχνίδι, αυτό που εννοεί το revision είναι ότι το ξαναπληρώνεις.

Errata είναι ένα σύνολο διορθώσεων, ελλείψεων ή συμβουλών που δεν αναφέρονταν ή δεν ήταν αρκετά ξεκάθαρες στο εγχειρίδιο των κανόνων. Αυτό για να ξεκαθαριστούν σκοτεινά σημεία και να μην το ερμηνεύει ο κάθε παίχτης όπως γουστάρει. Συνήθως τα errata μοιράζονται μέσω internet στη σελίδα του κατασκευαστή ή του καταστήματος πώλησης. Χρήσιμα και χωρίς κόστος.

Καλά μέχρι εδώ. Να συνεχίσω;

Όχι.

Λόγω αυξημένου αριθμού τίτλων (είναι χιλιάδες/μυριάδες) εδώ στις σελίδες του CIsForComics θα καλύψουμε τουλάχιστον αυτά που έχουμε δοκιμάσει οι ίδιοι κι ελπίζω να φτάσουμε το 1/1000 αυτών που υπάρχουν εκεί έξω. Για οποιαδήποτε απορία ή διευκρίνηση, μέσα από τα σχόλια των άρθρων που θα ακολουθήσουν ή μέσω του προσωπικού e-mail του αρθρογράφου μπορείτε να ρωτήσετε ότι σας απασχολεί και σας κρατάει στο σκοτάδι. Ελπίζω να περιοριστείτε στα επιτραπέζια.

The Tiefling About The Tiefling

Συνελήφθην επί 7ετίας κι έκτοτε είμαι έξω με αναστολή.
Σπούδασα μέχρι που βαρέθηκα και ποτέ μα ποτέ δεν κατάφερα να εργαστώ σε κάτι που να μ'αρέσει.
Από μικρός επιθυμούσα να ζω στο μεσαίωνα αν και πολλοί ισχυρίζονται ότι ανθρωπιστικά είμαστε ακριβώς εκεί.
Ασχολήθηκα με πολλά δελεαστικά χόμπι που δεν ενδιαφέρουν κανένα.
Συνεχίζω να υφίσταμαι με την ελπίδα ότι υπάρχει κάποιο μυστικό που περιμένει να το ανακαλύψω. Μετά μπορώ να το καταστρέψω για να μην το βρει κανείς άλλος.

Αντιπαθώ την έλειψη τακτ, το στραβό παρκάρισμα, την ηλιθιότητα, τα μπέργκερ χωρίς πίκλες, την ασυνέπεια, τις ταινίες που δε μ'ενδιαφέρει να δω, τις γενικεύσεις, αυτούς που λατρεύουν τη σοκολάτα, το Νοέμβρη, την κρύα πίτσα, το σεπούκου, τα ακριβά εισιτήρια, το κέντρο της Αθήνας, το συνάχι, τη γραφειοκρατία, τα σαφρίδια, τις γυναίκες χωρίς φρύδια, το πλαστικό και οτιδήποτε δε χρειάζεται ξηρούς καρπούς αλλά έχει.
Μεταξύ άλλων.
Αν υπάρχει κάτι που συμπαθώ, μου διαφεύγει επί του παρόντος.

Τέλος, οι γάτες είναι κακά ζώα. Έχω μία.

Speak Your Mind

*