Οι Άποικοι του Κατάν

So, you think you can Catan.

Οι Άποικοι του Κατάν είναι ένα παιχνίδι που δημιουργήθηκε το 1995 στη Γερμανία από τον Klaus Teuber. Την ίδια χρονιά σάρωσε όλα τα τοπικά βραβεία και έκτοτε διαδόθηκε στον υπόλοιπο κόσμο κερδίζοντας βραβεία απ’ όπου κι αν περνούσε. Το πρωτοποριακό του στήσιμο και gameplay το κατέστησε σαν trend που βασιλεύει έως σήμερα. Έχει μεταφραστεί σε 30 γλώσσες και θεωρείται το πρώτο παιχνίδι που απέκτησε δημοτικότητα εκτός Ευρώπης.

Κατατάσσεται στα παιχνίδια ανάπτυξης, ανταλλαγής και, όπως θα δούμε παρακάτω, εξερεύνησης. Οι παίχτες ξεκινούν με δύο μικρούς οικισμούς και μαζεύοντας ύλες, είτε μέσω παραγωγής είτε με ανταλλαγή, προσπαθούν να επεκταθούν φτιάχνοντας νέους οικισμούς ή αναβαθμίζοντας τους ήδη υπάρχοντες. Το ζήτημα είναι να το καταφέρουν γρηγορότερα από τους συμπαίχτες τους κι αυτό συνήθως περιλαμβάνει καλές αρχικές επιλογές, στρατηγική, πισώπλατα μαχαιρώματα και πλήρη απουσία τύψεων. Πολλές φορές βοηθάει η αφθονία αναψυκτικών και σνακς παράπλευρα στο τραπέζι.

Περιεχόμενα

Στο ταμπλό υπάρχουν οι 5 διαφορετικές ύλες που χρειάζονται για να κατασκευάσεις οτιδήποτε. Άφθονες. Αυτές είναι ξύλο, σιτηρά, μαλλί, πηλός/τούβλο και μέταλλο. Περιέχονται επίσης η θάλασσα και η έρημος που δεν παράγουν τίποτα. (Στο παιχνίδι, γιατί εμείς ξέρουμε ότι παράγουν ψάρια και πετρέλαιο)

Κάθε φορά που κληρώνεται μια ύλη, παίρνεις στο χέρι κάρτα/ες υλικών. Μπορείς να έχεις πολλές, όλο το deck αν μπορείς να τις κρατήσεις.

Πιόνια δρόμων, οικισμών και πόλεων (αργότερα και πλοία) στο χρώμα που διάλεξες. Περιορισμένα γι αυτό τα χρησιμοποιείς με σύνεση.

Κρυφές κάρτες προόδου με ευχάριστες (δυσάρεστες για τους άλλους) εκπλήξεις.

Τέλος, υπάρχει το πιόνι του κλέφτη, αυτού που κάνει το παιχνίδι ενδιαφέρον και κλείνει τα σπίτια αυτών που νόμιζαν ότι τους αγαπούσες. Α, και 2 ζάρια.

Τα δυνατά του σημεία

Το ταμπλό του είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να είναι δυναμικό. Δεν έχει συγκεκριμένο χάρτη παρά μικρά εξάγωνα που τοποθετούνται τυχαία (σε ορισμένο σχήμα) ώστε να παράγουν κάθε φορά ένα νέο στήσιμο.

Η ευφορία κάθε περιοχής εξαρτάται από αριθμούς που τοποθετούνται πάνω σε κάθε εξάγωνο και κυμαίνονται από το 2 έως το 12, το αποτέλεσμα δηλαδή 2 ζαριών. Τα δυνατά νούμερα είναι το 6 και το 8 γιατί είναι οι συχνότεροι συνδυασμοί που έρχονται στη ζαριά. Ακολουθούν σε συχνότητα το 5-9, το 4-10, το 3-11 με σπανιότερο το 2 και το 12. Έτσι όποιος εξασφαλίσει θέση σε περιοχή με δυνατά νούμερα, εξασφαλίζει ταχύτερη παραγωγή υλικών.

Οι κάρτες των υλικών παραγωγής δε συγκεντρώνονται στη σειρά του κάθε παίχτη. Ο παίχτης απλώς θα ρίξει τα ζάρια, θα φέρει ένα αποτέλεσμα και αυτό θα καθορίσει ποιος θα πάρει υλικά, δηλαδή αυτός που έχει οικισμό στο εξάγωνο που βρίσκεται το συγκεκριμένο νούμερο. Μπορεί όλοι, μπορεί και κανείς. Το γεγονός όμως είναι ότι όταν έρθει η σειρά σου, εάν δεν είσαι γκαντέμης ή άχρηστος, θα έχεις πάντα κάρτες υλικών στο χέρι να φτιάξεις κάτι που θα εκνευρίσει τους αντιπάλους.

Πέραν της παραγωγής, υπάρχουν πολλοί τρόποι να εξασφαλιστούν υλικά. Ο πιο εύκολος είναι η ανταλλαγή με κάποιο συμπαίκτη – τουλάχιστον στην αρχή του παιχνιδιού που ακόμα δεν έχουν μετανιώσει που θεωρούσαν φίλο/αδερφό ο ένας τον άλλο. Ο πιο αιματηρός είναι (γιατί δε μας κάνει εντύπωση?) με την τράπεζα όπου ανταλλάσσονται 4 ίδιες ύλες από το χέρι σου με μία που χρειάζεσαι. Υπάρχουν κι ενδιάμεσες καταστάσεις όπως σημεία ανταλλαγής (λιμάνια) με προνομιακό τόκο (3:1 ή 2:1) αρκεί να φτιαχτεί μια πόλη εκεί.

Οι αιτίες διαζυγίου

Αυτές συνοψίζονται κυρίως στον αριθμό 7. Κάποιοι οξυδερκείς θα παρατήρησαν ότι δεν αναφέρθηκε στα παραπάνω νούμερα και, ναι, είναι ο συχνότερος αριθμός που φέρνουν 2 ζάρια. Έχει 6 πιθανότητες στις 36 πράγμα που σημαίνει ότι μία στις έξι ζαριές έχει σύνολο 7.

Αν και δεν υπάρχει τίποτα προσωπικό με αυτό το νούμερο, ο κατασκευαστής του παιχνιδιού το καταράστηκε να μετακινεί τον κλέφτη, ότι πιο μαύρο έχει να επιδείξει αυτό το παιχνίδι. Αυτός πάει και κάθεται σ’ ένα εξάγωνο προκαλώντας εμπάργκο στην περιοχή ήτοι δεν παράγει ύλες. Κούβα. Στη συνέχεια, ο παίχτης που τον τοποθέτησε έχει δικαίωμα να πάρει μια ύλη από το χέρι οποιουδήποτε έχει οικισμό προσκείμενο στο εξάγωνο. Σαν να μην έφταναν αυτά, τη στιγμή που το ζάρι θα σημάνει 7, όποιος έχει στο χέρι από 7 κάρτες και πάνω, χάνει τις μισές (η μισή υπέρ του παίχτη) ακόμα κι αν είναι ο ίδιος που έριξε τα ζάρια. Σκεφτείτε τα παραπάνω να συγκεντρώνονται σε ένα άτομο κι αναλογιστείτε τα συναισθήματα. Ακριβώς, Casus Belli.

Ο κλέφτης ελευθερώνει την περιοχή με 2 τρόπους: είτε στο επόμενο 7άρι που μετακινείται αναγκαστικά (δε μπορεί να παραμείνει στο ίδιο εξάγωνο) είτε με μια κάρτα προόδου που ονομάζεται ιππότης και διώχνει το μαύρο μίασμα, εφαρμόζοντας βέβαια όλα τα ανωτέρω στην καινούργια περιοχή που μετακινείται.

Το τέλος της παρτίδας

Το παιχνίδι τελειώνει όταν μαζευτούν οι πόντοι που έχουν συμφωνηθεί από την αρχή (συνήθως 10). Νικητής αναδεικνύεται αυτός που τους έφτασε πρώτος. Κάθε οικισμός μετράει ένα πόντο, κάθε πόλη δύο. Υπάρχουν κάρτες που δίνουν κρυφούς πόντους νίκης κι ανοίγονται οποιαδήποτε στιγμή ο παίχτης πιστεύει ότι τελείωσε. Επίσης ένα δίποντο παίρνει αυτός που έχει το μακρύτερο δρόμο ή/και αυτός που έχει χρησιμοποιήσει τους περισσότερους ιππότες. Τα τελευταία δύο αλλάζουν χέρια κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.

Στο τέλος οι παίχτες αποφεύγουν να μιλήσουν μεταξύ τους σαν ένδειξη εγκράτειας, διακριτικότητας, ανθρωπιάς ή συμπόνιας γιατί συνήθως αυτοί που συμπεριφέρονται σαν να μη συμβαίνει τίποτα, είναι υποκριτές.

Αν και στο Munchkin χτυπιέσαι με όλους κι η ανταλλαγή πυρών είναι φρενήρης στην ουσία διασκεδάζεις αφάνταστα. Στους Αποίκους χωρίζουν ζευγάρια, κλείνουν σπίτια, ξεχνιούνται συγγένειες, καταπατούνται όρκοι αιώνιας φιλίας, ξεστομίζονται χαρακτηρισμοί όπως Arch Enemy/Nemesis κλπ για όλη τη διάρκεια του παιχνιδιού, πολλές φορές και κατόπιν αυτού, forevah!

Για τους παραπάνω λόγους του δίνω ένα ευκαιριακό ποσοστό αλητείας παιχνιδιού 7,5 στα 10. Όλοι κολλάνε με το Κατάν αλλά εσείς φροντίστε να διαλέξετε άνοιωθους συμπαίκτες που τους ενδιαφέρει περισσότερο η ώρα που θα περάσουν μαζί σας (ή, έστω, η εκδίκηση) παρά το αποτέλεσμα.

Expansions!!1!

Το παιχνίδι είναι στημένο για τέσσερις παίχτες, ένας πολύ καλός αριθμός γι αυτόν που θέλει να βγάλει expansions. Το πρώτο expansion λοιπόν επεκτείνει τις δυνατότητες του παιχνιδιού για 5 ή 6 παίχτες με περισσότερα tiles του χάρτη, extra νούμερα γι αυτά, επιπλέον κάρτες υλικών, κάρτες προόδου και, φυσικά, όλα τα μπλιμπλίκια για κάθε παίχτη σε δύο νέα φανταχτερά χρώματα.

Μετά ήρθαν οι θάλασσες (Seafarers!). Όχι ότι δεν υπήρχαν απλά άλλαξαν οι χάρτες. Aυτό που μέχρι τώρα ήταν εξάγωνο μετατρέπεται με τις κατάλληλες προσθήκες σε παραλληλόγραμμο. Για κάθε αριθμό παιχτών προτείνεται και διαφορετικός χάρτης. Έτσι άλλος είναι για 3 κι άλλος για τέσσερις παίχτες ενώ με την αμέσως επόμενη επέκταση (Seafarers plus) για πέντε και για έξι.

Σαν αποτέλεσμα των νησιών που σχηματίζονται, εισάγονται τα πλοία στο παιχνίδι. Λειτουργούν όπως οι δρόμοι που συνδέουν πόλεις αλλά τώρα πια συνδέουν νησιά. Είναι αρκετά ενδιαφέρον expansion και αλλάζει το παιχνίδι σε μερικά ακόμα επίπεδα. Υπάρχει ένα extra tile στο χάρτη, το χρυσωρυχείο. Η διαφορά του με τα προηγούμενα εξάγωνα υλών είναι ότι για όποιον χτίσει οικισμό δίπλα του επιλέγει την ύλη που χρειάζεται. Αυτό επειδή είναι πολύ cool feature συνήθως βρίσκεται σε απομακρυσμένη τοποθεσία, σε κάποιο ερημονήσι.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του Seafarers που αλλάζει τον τρόπο του παιχνιδιού είναι ότι (κατ’ επιλογή των παιχτών) το φανερό μέρος του χάρτη να είναι το βασικό εξάγωνο στήσιμο ενώ όλα τα υπόλοιπα tiles να εμφανίζονται μόλις κάποιο πλοίο φτάσει στα όρια του άγνωστου και τα αγγίξει. Εκείνη τη στιγμή τραβιέται ένα καινούργιο tile (τυχαίο) καθώς κι ένας τυχαίος διαθέσιμος αριθμός που θα μπει πάνω του. Η ανάπτυξη του χάρτη κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού δίνει το στοιχείο της εξερεύνησης και ταυτόχρονα κάνει κάθε παρτίδα ξεχωριστή λόγω του τυχαίου της επιλογής.

Spot the Pirate

Επίσης προσθέτει ένα extra κακό μια και μεγαλώνει ο χάρτης, τον πειρατή. Αυτός ξεκουράζει τον κλέφτη αφού στη ζαριά 7 μπορεί να κάνει τα ίδια συν να μπλοκάρει μια γραμμή πλοίων του αντιπάλου. Τι άλλο θα σκεφτούν?

Θα σκεφτούν ένα ακόμα expansion. Οι Πόλεις του Κατάν προσθέτει ακόμα μερικά features που διαφοροποιούν το παιχνίδι. Μπορείς πια να αναβαθμίσεις ακόμα περισσότερο τις πόλεις σου φτιάχνοντας Μητροπόλεις. Κάθε τόσο κατεβαίνει μια ορδή βαρβάρων και κάνει ζημιές αλλά κάθε παίχτης εξοπλίζεται με ιππότες που θα τους αντιμετωπίσουν.

Επίσης υπάρχει ένα καταλογάκι με achievements που τα ενημερώνεις ανάλογα με την πρόοδό σου. Εννοείται ότι η έκδοση είνα για 4 και χρειάζεσαι τη συμπληρωματική επέκταση για να φτάσεις στους 6 παίκτες.

Το τελευταίο που κυκλοφόρησε είναι οι οι Βάρβαροι του Κατάν που βγήκε μόνο και μόνο για να διαψεύσει αυτούς που πίστευαν ότι τα expansions είναι αρκετά. Εισάγει μεγαλύτερη ποικιλία, νέες δυνατότητες και διαφορετικά σενάρια/παραλλαγές του παιχνιδιού. (Γ)Καμήλες για τη μεταφορά εμπορευμάτων. Μάρμαρο, γυαλί, άμμος και αίμα εργαλεία χρειάζονται για το χτίσιμο του Συμβουλίου του Κατάν. Οι πειρατές χτυπούν τις ακτές κι ανεβαίνουν από τα ποτάμια που διασχίζουν το χάρτη. Γέφυρες χρειάζονται γιατί οι δρόμοι δε φτουράνε. Συμφωνώ ότι όλο αυτό πρέπει να σταματήσει κάπου…

Όταν στην αρχή ισχυρίστηκα ότι έχει γίνει trend, κυριολεκτούσα. Είναι τα εξάγωνα που εξιτάρουν σα σχήμα, είναι τα παιχνίδια που μένουν αξέχαστα, είναι οι ατέλειωτες ώρες που ξόδεψες πάνω από αυτό το χάρτη προσπαθώντας να διανοηθείς ποια είναι η ιδιάζουσα τιμωρία γι αυτόν που σε πρόδωσε ή γι αυτόν που δεν αντάλλαξε ούτε μια κάρτα μαζί σου. Όλα αυτά εμπνέουν ανθρώπους και το αποτέλεσμα είναι πολύ δημιουργικό: Σε Μακέτες, σε Lego, σε Ξυλοκατασκευές, Αφηρημένα 3D, Κεντίδια, Φαγητά ή Deserts και δεν τελειώνει πουθενά.

Το παιχνίδι έχει ήδη το δικό του wiki που περιλαμβάνει ότι παλαιό χρειάζεται ανάλυση κι ότι νέο κυκλοφορεί ή σχεδιάζεται. Για μια live ματιά σε πραγματικό παιχνίδι, υπάρχει πάντα το Youtube channel του αδερφού geek Will Weaton. Επίσης σ’ ένα επεισόδιο του Big Bang Theory, η γνωστή παρέα έχει πέσει με τα μούτρα πάνω στο χάρτη του Κατάν και, όπως ήταν επόμενο, δεν ανταλλάζει κανείς με το Sheldon.

Χαίρομαι που σας κούρασα αλλά δεν περάσατε τίποτα μπροστά σ’ αυτούς που με θυμούνται από το Κατάν. Θα μείνω αξέχαστος σε πολλές καρδιές.

The Tiefling About The Tiefling

Συνελήφθην επί 7ετίας κι έκτοτε είμαι έξω με αναστολή.
Σπούδασα μέχρι που βαρέθηκα και ποτέ μα ποτέ δεν κατάφερα να εργαστώ σε κάτι που να μ'αρέσει.
Από μικρός επιθυμούσα να ζω στο μεσαίωνα αν και πολλοί ισχυρίζονται ότι ανθρωπιστικά είμαστε ακριβώς εκεί.
Ασχολήθηκα με πολλά δελεαστικά χόμπι που δεν ενδιαφέρουν κανένα.
Συνεχίζω να υφίσταμαι με την ελπίδα ότι υπάρχει κάποιο μυστικό που περιμένει να το ανακαλύψω. Μετά μπορώ να το καταστρέψω για να μην το βρει κανείς άλλος.

Αντιπαθώ την έλειψη τακτ, το στραβό παρκάρισμα, την ηλιθιότητα, τα μπέργκερ χωρίς πίκλες, την ασυνέπεια, τις ταινίες που δε μ'ενδιαφέρει να δω, τις γενικεύσεις, αυτούς που λατρεύουν τη σοκολάτα, το Νοέμβρη, την κρύα πίτσα, το σεπούκου, τα ακριβά εισιτήρια, το κέντρο της Αθήνας, το συνάχι, τη γραφειοκρατία, τα σαφρίδια, τις γυναίκες χωρίς φρύδια, το πλαστικό και οτιδήποτε δε χρειάζεται ξηρούς καρπούς αλλά έχει.
Μεταξύ άλλων.
Αν υπάρχει κάτι που συμπαθώ, μου διαφεύγει επί του παρόντος.

Τέλος, οι γάτες είναι κακά ζώα. Έχω μία.

Speak Your Mind

*